Wat decennialang als een vanzelfsprekende dagelijkse drank werd beschouwd – snel gezet en warm gehouden in de thermoskan – beleeft de laatste jaren een grote comeback. Maar deze keer in een heel nieuw jasje: als kwaliteitsproduct, als slow-coffee-ervaring en als uiting van een bewuste levensstijl. In specialty-cafés staan single-origin-filterkoffies al lang weer op het menu. En ook thuis grijpen steeds meer koffieliefhebbers naar het filterkoffiezetapparaat. Maar waarom maakt filterkoffie juist nu zo’n comeback? En wat maakt pour-over-koffie zo bijzonder? We gaan er eens dieper op in!
De trend van filterkoffie vroeger en nu
Filterkoffie was in Duitsland decennialang de meest gedronken koffie, zonder dat het een trend was. Elk huishouden had een filterkoffiezetapparaat en ’s ochtends een pot zetten was een vaste routine. Met de opkomst van koffieketens en de boom van volautomatische en capsulemachines veranderde het beeld: espressodranken en ‘één-knop’-oplossingen domineerden de markt – filterkoffie werd ineens als ouderwets beschouwd.
Toch heeft espresso iets in de koffiewereld gebracht dat vandaag de dag ook de filterkoffietrend aanstuurt: het idee om koffie te zetten als een bewuste ervaring. Het malen van de bonen, het nauwkeurig doseren en de aandacht voor het resultaat in het kopje zijn een kunst op zich. En dat is precies wat de ‘pour-over coffee’-trend ook in de wereld van filterkoffie brengt.
De nieuwe trend op het gebied van filterkoffie en wat erachter zit
Trends ontstaan zelden zomaar – en de nieuwe trend rond filterkoffie is daarop geen uitzondering. Er zijn verschillende redenen voor deze terugkeer naar deze klassieker onder de koffiesoorten:
Een tegenbeweging tegen de convenience-cultuur
Capsulemachines en volautomatische koffiezetapparaten hebben van koffie drinken iets makkelijker gemaakt – maar ook wat meer inwisselbaar. Wie op zoek is naar meer controle en betrokkenheid bij het product, vindt dat precies in de pour-over: het zetproces is transparant, te sturen en vraagt maar een klein beetje aandacht.
Toenemend kwaliteitsbewustzijn
Termen als ‘single origin’, ‘brandprofiel’ of ‘extractiegraad’ zijn al lang niet meer alleen voorbehouden aan barista’s. En filterkoffie is de zetmethode waarbij je de kwaliteitsverschillen het duidelijkst proeft: wat er in je kopje terechtkomt, is rechtstreeks het resultaat van de kwaliteit van de bonen, de maalgraad en de zetmethode.
Koffie als bewuste pauze
Het zetten van een pour-over duurt vijf tot zeven minuten. Dat is geen nadeel, maar voor velen juist de bedoeling van deze methode. De routine van het koffiezetten fungeert als een korte, bewuste pauze die zich onderscheidt van de rest van je dag. De trend van filterkoffie sluit daarmee perfect aan bij de algemene trend van rustiger aan doen en mindfulness.
Het gezicht van de nieuwe trend op het gebied van filterkoffie:
Pour-over-koffie
Pour Over, in het Nederlands simpelweg ‘overgieten’, is een handmatige methode om filterkoffie te zetten, waarbij heet water gecontroleerd en gelijkmatig over gemalen koffie wordt gegoten. Het water loopt via een filter in een bak eronder; de Pour Over Drip ontstaat door de zwaartekracht, niet door druk. Meer techniek zit er niet achter dit basisprincipe.
Filterkoffie en pour-over-koffie worden tegenwoordig vaak als synoniemen gebruikt en beide beschrijven in feite hetzelfde principe: gefilterde koffie, met de hand gezet. Het verschil zit hem meer in de connotatie: ‘filterkoffie’ klinkt als iets alledaags, ‘pour-over’ als bewustzijn voor de kwaliteit van de bereiding.
De rage rond pour-over-koffie in cafés en op sociale media
In specialty-cafés is pour-over al lang de norm. Veel coffeeshops bieden handgefilterde koffie aan als aparte categorie, meestal met informatie over herkomst, oogst en verwerkingsmethode. Het zetten aan de toonbank wordt daarbij vaak bewust getoond. Het hoort bij het product.
Op sociale media werkt pour-over om soortgelijke redenen goed: het proces is visueel, rustig en herhaalbaar. Een gelijkmatige waterstraal over versgemalen koffie straalt precies uit wat veel mensen zoeken: rust, zorgvuldigheid, kwaliteit. En ook in de keukens van veel hobby-barista’s is de trend van filterkoffie inmiddels doorgedrongen.
Filterkoffie zetten – zo lukt je eerste pour-over
Je hoeft geen barista te zijn als je voor het eerst met een pour-over-koffiezetapparaat werkt.
Er zijn drie basisprincipes die de grootste invloed hebben op het resultaat:
01
Vers malen:
Koffie- en espressobonen verliezen snel hun aroma’s nadat ze gemalen zijn. Als je ze vlak voor het zetten maalt, haal je veel meer uit de boon. Geschikte koffiemolens vind je in de Espresso Perfetto-webshop.
02
Let op de watertemperatuur:
Kokend water is te heet. Daardoor wordt de koffie te sterk en smaakt hij bitter. De ideale temperatuur ligt tussen 90 en 96 °C. Als je geen thermometer bij de hand hebt: wacht gewoon 30 seconden nadat het water gekookt is.
03
Sla ‘Blooming’ niet over:
Aan het begin van het zetten zwelt het koffiemaling op. Dat is het zogenaamde ‘blooming’. Daarbij ontsnapt CO₂, dat zich door het branden in de bonen heeft opgehoopt. Als je de koffie even de tijd geeft voordat je de rest van het water erbij giet, zorg je voor een gelijkmatigere extractie en een rond smaakprofiel.
Verhouding koffie-water: richtlijnentabel
Als uitgangspunt kun je het beste een zetverhouding van 1:15 aanhouden, dus één gram koffie op 15 ml water. Als je het wat lichter wilt, kun je voor 1:17 kiezen.
Koffie & water in de perfecte verhouding
De ideale verhouding voor een uitgebalanceerde smaak – van één kopje tot een heel gezelschap.
Vuistregel: ongeveer 15 g koffie per 225 ml water – per kopje +10 g en +150 ml.
Filterkoffie & Pour Over versus espresso
Espresso en pour-over-koffie zijn totaal verschillende methoden en juist daarom vullen ze elkaar goed aan. Bij espresso wordt gewerkt met hoge druk, weinig water en een korte extractietijd. Het resultaat is geconcentreerd, vol van smaak en intens.
Filterkoffie werkt juist andersom: veel water, geen druk, langere extractietijd. De koffie wordt lichter van body en verfijnder van aroma. Veel koffieliefhebbers combineren beide methoden heel vanzelfsprekend: ’s ochtends een espresso, ’s middags een handgefilterde koffie.
Ons Espresso Perfetto-assortiment
Precies wat alle koffieliefhebbers zoeken: of je nu een espressoliefhebber bent of een meester in filterkoffie, bij Espresso Perfetto vind je precies wat je zoekt als je verslaafd bent aan cafeïne. Onze machines en bonen zijn vooral afgestemd op espresso, maar met 100 % Arabica-bonen, molens met verschillende maalstanden en een groot assortiment aan accessoires komen ook liefhebbers van filterkoffie aan hun trekken. Neem een kijkje in onze webshop en ontdek het volledige assortiment van Espresso Perfetto!
Espresso Perfetto Miscela Classico 1000 g
Espresso Perfetto Crema Aroma 1000 g
Espresso Perfetto Bar Gusto 1000 g
Espresso Perfetto Dolce Gusto Cioccolato 500 g
Espresso Perfetto Abruzzo 100% Arabica 1000 g
