Niet elk melkalternatief gedraagt zich daarbij echter net zo betrouwbaar als koemelk. Sommige kun je nauwelijks opschuimen, andere gaan klonteren als ze in contact komen met hete espresso en sommige smaken je gewoon niet zo lekker.
Dat ligt in de meeste gevallen niet aan jou en ook niet aan het apparaat, maar aan het feit dat elk melkalternatief een andere samenstelling heeft en zich bij het opschuimen dus ook anders gedraagt. Als je weet waar dat aan ligt, vind je vrij snel de melksoort die bij jouw koffie past.
In dit artikel leggen we je uit waar je op moet letten bij het kiezen van het juiste melkalternatief en welke soort het meest geschikt is voor welke drank.
Waarom gedraagt plantaardige melk zich anders in koffie dan koemelk?
Bij het maken van melkschuim met plantaardige melk zijn vooral het eiwit- en vetgehalte bepalend voor de kwaliteit.
Eiwit
Het eiwit vormt tijdens het kloppen een laagje om de luchtbelletjes heen en houdt ze op hun plaats.
Vet
Het vet zorgt voor dat romige gevoel in je mond en ervoor dat het schuim niet meteen opdroogt.
Koemelk bevat van nature genoeg van beide om het melkschuim stabiel te houden. Daarom lukt het opschuimen bijna altijd goed, hoe ervaren je ook bent met de stoompijp.
Bij plantaardige melk ligt dat anders. Haver-, amandel- of kokosmelk bevat van nature veel minder eiwit, waardoor het schuim sneller weer inzakt of helemaal niet goed ontstaat. Soja- en erwtenmelk vormen hierop een uitzondering, want die hebben ongeveer evenveel eiwit als koemelk.
Het schuim blijft stabiel.
Het schuim zakt sneller in.
De populairste melkalternatieven in het kort
Er zijn inmiddels talloze plantaardige alternatieven. Naast de eeuwige favoriet, havermelk, hebben ook minder bekende soorten zoals gierstmelk, cashewmelk, lupinemelk of zelfs hennepmelk hun plekje veroverd. De populairste en meest betrouwbare soorten blijven echter havermelk, sojamelk, amandelmelk en kokosmelk. We stellen ze even kort aan je voor:
01 · HaverHavermelk: de betrouwbare
Havermelk is veruit het populairste alternatief voor koemelk. Tijdens de bereiding uit graan of meel wordt zetmeel omgezet in enkelvoudige suikers, waardoor er een aangenaam lichte zoetheid ontstaat die goed past bij donker gebrande bonen. Qua smaak blijft er alleen een subtiele graantoets over, die in de cappuccino nauwelijks opvalt.
In de barista-versie kun je het bijna net zo makkelijk opschuimen als koemelk. Als je voor het eerst overstapt op plantaardige melk, zit je met haver bijna altijd goed.
- Schuim
- In de barista-versie bijna net zo makkelijk als koemelk
- Past bij
- Donker gebrande bonen en cappuccino
02 · SojaSojamelk: de krachtige
Soja bevat van nature meer eiwitten dan de meeste andere alternatieven en schuimt daarom ook zonder speciale barista-versie al behoorlijk op. Je moet hier bijna oppassen dat de melk niet te veel gaat schuimen.
Qua smaak is het wat uitgesprokener dan havermelk, met een bittere, bonenachtige toets die niet iedereen aanspreekt, maar die wel goed tot zijn recht komt in stevige melkdrankjes. Voor iedereen die van een krachtige smaak en bijzonder stabiel melkschuim houdt, is sojamelk precies wat je zoekt.
- Schuim
- Ook zonder de barista-versie werkt het prima
- Past bij
- Sterke melkdranken
03 · AmandelAmandelmelk: de bescheiden
Amandelmelk is heerlijk met zijn lichte, nootachtige en natuurlijk zoete smaak, maar het opschuimen ervan is wel een beetje lastig. Door het lage vet- en eiwitgehalte blijft het schuim zonder speciale barista-editie meestal dun en niet erg stabiel. Het loont dus echt de moeite om voor de speciaal ontwikkelde variant te kiezen.
Voor koffie met melk of een filterkoffie met een scheutje melk is het toch een goede keuze, maar latte art kun je er niet zo goed mee maken.
- Schuim
- Zonder de Barista-editie meestal wat dun
- Past bij
- Koffie met melk en filterkoffie met een scheutje melk
04 · KokosKokosmelk: de smaakvolle
Als je bij je kopje koffie graag een vleugje reislust en zomers gevoel erbij wilt, zit je met kokosmelk helemaal goed. De eigen smaak komt hier veel duidelijker naar voren dan bij andere alternatieven en past vooral goed bij krachtige, chocoladeachtige espresso’s.
Net als bij amandelmelk is het met kokosmelk echter lastig om stevig melkschuim te maken.
- Schuim
- Moeilijk stabiel
- Past bij
- Krachtige, chocoladeachtige espresso’s
En de andere soorten?
De interessantste nieuwkomer: qua eiwitgehalte zit hij bijna op het niveau van koemelk en schuimt hij dan ook goed, maar qua smaak heeft hij, net als sojamelk, een licht aardachtige toets.
Schuimt net als amandel en smaakt iets ronder.
Veruit de zoetste en schuimt bijna helemaal niet.
Meer een kwestie van smaak dan iets voor barista’s.
Waarom gaat de melk in de espresso klonteren en wat kun je daartegen doen?
Melk gaat klonteren als het eiwit in de melk tegelijkertijd in aanraking komt met hitte en zuur. Een espresso zorgt voor beide. Hoe minder eiwit en vet een drankje bevat en hoe zuurder de branding is, hoe groter de kans dat er klontjes ontstaan.
Vier dingen helpen hiertegen
Barista-versie
Kies dan voor de barista-versie: de toegevoegde zuurregulator lost het probleem op.
Max. 65 °C
Verwarm de melk niet boven de 65 °C: hitte versnelt de reactie.
Melk in de espresso
Giet de melk in de espresso en niet andersom, zodat de temperatuur langzamer stijgt.
Donkerdere branding
Kies voor een donkerdere, minder zure branding.
Zodat je de temperatuur in de gaten kunt houden
Espresso Perfetto melkkan met thermometer
Espresso Perfetto melkkan thermometer. Thermometer voor het controleren van de melktemperatuur.
ECM melkkan 0,36 l
ECM melkkan van 0,36 l. Melkkan om melk op te schuimen en in te schenken voor cappuccino en andere koffiespecialiteiten.
Profitec melkkan zwart 0,5 l
Profitec Melkkan Zwart 0,5 l. Melkkan voor het opschuimen en inschenken van melk voor cappuccino en andere koffiespecialiteiten.
* Besparing ten opzichte van onze vorige prijs.
Het zit ’m in de boon
Het juiste melkalternatief is nog maar het halve werk. Want zelfs de beste havermelk kan slechte koffie niet redden. Het is dus minstens net zo belangrijk om de juiste espressobonen te kopen, die ook goed bij melkdrankjes passen. Zure, fruitige brandingen gaan niet goed samen met melk, of het nu koemelk of havermelk is. De zure tonen komen onaangenaam naar voren en de ronde smaak blijft achterwege.
Dus als je toch al met de melk aan het experimenteren bent, kun je net zo goed even naar de koffieboon kijken. Krachtige, chocoladeachtige soorten met een beetje Robusta passen gewoon beter bij elk soort melkschuim.
Zure, fruitige brandingen
Krachtige, chocoladeachtige soorten met een beetje Robusta erin
Krachtig, chocoladeachtig, met een vleugje Robusta
Romige cappuccino & co. met Espresso Perfetto
Uiteindelijk is het kiezen van het juiste melkalternatief gewoon een kwestie van een beetje uitproberen. Maar als je de juiste basisprincipes in gedachten houdt, gaat dat een stuk sneller dan je zou denken.
En eerlijk gezegd: zelfs het beste melkalternatief heeft weinig zin als de koffie niet meewerkt. Alles wat je nodig hebt voor de beste espresso vind je in de Espresso Perfetto-webshop of in onze winkels. Daar bieden we je een breed assortiment aan hoogwaardige portafiltermachines, espressomolens en natuurlijk de juiste espressobonen. Kom eens langs en stel je perfecte barista-set samen, of laat je adviseren bij het kiezen van de bonen!
Jouw perfecte barista-setup
* Besparing ten opzichte van de adviesprijs van de fabrikant (AP) of, bij ‘in plaats van’-prijzen, ten opzichte van onze vorige prijs.
* Besparing ten opzichte van de adviesprijs van de fabrikant (AP) of, bij ‘in plaats van’-prijzen, ten opzichte van onze vorige prijs.
* Besparing ten opzichte van onze vorige prijs.
* Besparing ten opzichte van onze vorige prijs.
Veelgestelde vragen over melkalternatieven voor koffie
Welke plantaardige melk schuimt het beste?
Soja- en erwtenmelk, want die hebben ongeveer evenveel eiwitten als koemelk. Havermelk kun je in de barista-versie bijna net zo makkelijk opschuimen als koemelk.
Waarom schuimt havermelk minder goed dan koemelk?
Haver bevat van nature aanzienlijk minder eiwit. Daardoor zakt het schuim sneller in. Barista-edities zijn qua eiwit- en vetgehalte aangepast en gedragen zich bij het opschuimen veel meer zoals koemelk.
Waarom gaat plantaardige melk in koffie klonteren?
Melk gaat klonteren als het eiwit tegelijkertijd in aanraking komt met hitte en zuur, en een espresso bevat beide. Hoe minder eiwit en vet een drankje bevat en hoe zuurder de branding is, hoe groter de kans dat er klontjes ontstaan.
Hoe heet mag plantaardige melk worden als je ‘m opschuimt?
Verwarm de melk niet boven de 65 °C, want hitte versnelt het uitvlokken.
Wat is een Barista-editie?
Een variant waarvan het eiwit- en vetgehalte zo is aangepast dat het zich bij het opschuimen veel meer gedraagt als koemelk. De toegevoegde zuurregelaar helpt bovendien tegen het uitvlokken.
Welke espressobonen passen goed bij melkalternatieven?
Krachtige, chocoladeachtige soorten met een beetje Robusta erin. Zure, fruitige brandingen gaan niet goed samen met melk, of het nu koemelk of havermelk is.