Waarom smaakt mijn koffie bitter, ondanks dat ik goede bonen gebruik?

Snel antwoord:
Als je koffie ondanks goede bonen bitter smaakt, kunnen de volgende vier oorzaken hieraan ten grondslag liggen: overmatige extractie, watertemperatuur, maalgraad en de manier waarop de koffiebonen worden bewaard. Om de beste smaak uit je bonen te halen, is het belangrijk om al deze factoren te controleren.

Wat betekent over-extractie bij het zetten van espresso?

Er is sprake van over-extractie als het water tijdens het zetten te lang door de gemalen koffie loopt. In de eerste seconden komen de gewenste zoete, moutige, fruitige en chocoladeachtige aroma’s vrij. Daarna volgen de bitterstoffen. Als het water te lang doorloopt, overheersen deze en smaakt de koffie bitter.

De ideale zettijd hangt af van het apparaat waarmee de betreffende koffiedrank wordt bereid.

De juiste zettijd voor mijn koffie of espresso

Bereidingswijze	Zettijd
Espressomachine	22–25 seconden
Espressomaker	Ongeveer een minuut
Volledig automatisch	27 seconden
filterkoffie	3–4 minuten
French Press	4 minuten
Cold Brew	12 uur

Bittere koffie door een verkeerde watertemperatuur

Net als de zettijd moet ook de watertemperatuur worden afgestemd op de manier waarop je je koffie zet. Als het water te heet is, komen er bitterstoffen vrij en smaakt de koffie bitter.

De juiste watertemperatuur voor je koffiedrankje

Bereidingswijze	Zetwatertemperatuur
Espressomachine	94 °C
espressokannetje	99 °C
Volledig automatisch	88 °C
filterkoffie	95 °C
French Press	96 °C
Cold Brew	Temperatuur van de koelkast

Bittere koffie door een verkeerde maalgraad

Bittere koffie kan ontstaan door een te fijne maling. Als de maling te fijn is, zorgt dat ervoor dat het water langzamer door de gemalen koffie stroomt, waardoor de extractietijd toeneemt en de koffie te lang wordt geëxtraheerd.

De perfecte maalgraad voor een portafilter, volautomatische koffiemachine, French press, filterkoffie enz.

Bereidingswijze	Maalgraad
Espressomachine	fijn
espressokannetje	fijn
Volledig automatisch	middel tot grof
filterkoffie	middel tot grof
French Press	grof
Cold Brew	grof

Bittere smaak – zijn de koffiebonen bedorven?

Klopt, een bittere smaak in de koffie kan ook wijzen op bedorven koffiebonen. Als je koffiebonen niet goed bewaart, wordt de koffie al snel ondrinkbaar.

De koffieboon zelf is al een goede beschermlaag voor de koffiearoma’s. In vergelijking met gemalen koffie blijven de aroma’s in goed bewaarde hele koffiebonen langer behouden.

Let op: er doet een mythe de ronde dat koffie in de koelkast bewaard moet worden. In de koelkast wordt de koffie echter blootgesteld aan kou, vreemde geuren en vocht.

De meest voorkomende reden voor bittere koffie

Over-extractie, oftewel een te lange doorlooptijd van het water, is de meest voorkomende directe oorzaak van bittere koffie. Over-extractie hangt echter nauw samen met de maalgraad en de watertemperatuur.

Als water te lang of ‘te intensief’ in contact komt met de gemalen koffie, spreken we van over-extractie. Dat gebeurt bijvoorbeeld als de koffie te fijn is gemalen, de zettijd te lang is of de watertemperatuur te hoog.

Hoe herken ik een overbehandeling?

Je herkent overgeëxtraheerde koffie aan de sterke bittere smaak. Overgeëxtraheerde koffie smaakt een beetje naar ongezoete zwarte thee, terwijl de zoet-fruitige of chocoladeachtige tonen helemaal verdwijnen.

Als het water maar met horten en stoten of helemaal niet door het filter loopt en het koffieblokje na het zetten nat en papperig is, kan dat wijzen op over-extractie.

Als de crema niet nootachtig of karamelachtig is, maar eerder vlekkerig, bijna wit of nauwelijks aanwezig, wijst dat er ook op dat de espresso te lang heeft getrokken.